چوب حرارتدیده که با نام ترمووود (Thermowood) نیز شناخته میشود، به دلیل دوام بالا، سازگاری با محیط زیست و ظاهر منحصربهفرد، به یکی از مواد پرطرفدار در معماری مدرن و نجاری تبدیل شده است. این چوب با اعمال فرآیند حرارتی در دمایی بین ۱۶۰ تا ۲۱۵ درجه سانتیگراد در شرایط کنترلشده تولید میشود و ساختار فیزیکی و شیمیایی آن تغییر مییابد. در نتیجه، چوب به مادهای با پایداری ابعادی بیشتر، جذب رطوبت کمتر و مقاومت بیشتر در برابر پوسیدگی تبدیل میشود.
با این حال، حتی ترمووود نیز در برابر شرایط محیطی طولانیمدت، بهویژه در فضای باز، کاملاً مقاوم نیست. اینجاست که رنگ ترمووود وارد عمل میشود. پوششهایی که بهطور خاص برای سطح چوب حرارتدیده طراحی شدهاند، میتوانند عملکرد چوب را بهبود بخشیده و زیبایی ظاهری آن را برای مدت طولانی حفظ کنند. در اینجا به بررسی مزایا، اثرات سطحی و نکات مهم در رنگآمیزی ترمووود خواهیم پرداخت.
مزایای استفاده از رنگ ترمووود
۱. افزایش مقاومت در برابر شرایط جوی
یکی از مهمترین عملکردهای رنگ روی سطوح چوبی، بهویژه در فضای باز، محافظت در برابر آسیبهای محیطی است. اگرچه ترمووود نسبت به چوبهای معمولی مقاومت بیشتری دارد، اما همچنان در معرض عواملی مانند آسیب UV، ترکخوردگی سطحی و تغییر رنگ در اثر باران، آفتاب و نوسانات دما قرار دارد.
استفاده از رنگ با کیفیت، یک لایه محافظتی مؤثر ایجاد میکند که از نفوذ آب به داخل چوب جلوگیری مینماید. این ویژگی در مناطقی با رطوبت بالا یا چرخههای یخزدگی و ذوب بسیار اهمیت دارد، زیرا در این شرایط چوب ممکن است منبسط و منقبض شده و در نهایت ترک بردارد. رنگهای مقاوم به UV نیز به حفظ رنگ اولیه و جلوگیری از خاکستری شدن چوب کمک میکنند. بهترین رنگهای ترموود بازار ایران
۲. افزایش زیبایی و امکان شخصیسازی
اگرچه بسیاری از افراد رنگهای طبیعی ترمووود، قهوهای طلایی تا کاراملی تیره، را دوست دارند، اما همه پروژههای طراحی به یک ظاهر محدود بسنده نمیکنند. استفاده از رنگ این امکان را میدهد که رنگ ترمووود را با هر نوع سبک دکور هماهنگ کنید؛ از رنگهای سفید و خاکستری مدرن گرفته تا رنگهای جسورانه و خاص.
علاوه بر تنوع رنگ، میزان درخشندگی رنگ (مات، نیمهبراق یا براق) نیز بر ظاهر نهایی سطح چوب اثرگذار است. بنابراین، چه به دنبال طراحی یک تراس مدرن باشید، چه یک آلاچیق دنج یا نمای چوبی یک ساختمان، رنگآمیزی ترمووود راهی ساده برای تطبیق ظاهر آن با سبک دلخواه شماست، بدون آنکه به ساختار چوب آسیبی وارد شود.
۳. افزایش دوام و محافظت فیزیکی از سطح
گرچه ترمووود در برابر قارچ و حشرات مقاومتر است، اما به معنای آسیبناپذیر بودن آن نیست. در فضای باز و بدون محافظت، سطح چوب ممکن است دچار ترکهای میکروسکوپی شود. استفاده از رنگ مناسب موجب افزایش مقاومت مکانیکی سطح شده و یک لایه محافظ اضافه در برابر باد، باران و تماسهای مکرر، مثلاً روی کفپوش، فراهم میکند.
از سوی دیگر، چوب رنگشده معمولاً به نگهداری کمتری نیاز دارد. سطح آن برای مدت طولانیتر صاف باقی میماند و تنها با نظافت و رنگآمیزی مجدد دورهای، میتوان آن را در وضعیت مطلوب نگه داشت.
تأثیر رنگ بر ویژگیهای بصری و فیزیکی ترمووود
۱. پایداری رنگ
فرآیند حرارتی به طور طبیعی رنگ چوب را تیرهتر میکند و به آن رنگی غنی و کاراملی میدهد. با این حال، اگر محافظت نشود، این رنگ با گذشت زمان و در معرض تابش آفتاب به خاکستری نقرهای تبدیل میشود.
استفاده از رنگ نه تنها ظاهر اولیه چوب حرارتدیده را تثبیت میکند، بلکه این امکان را فراهم میآورد که رنگ دلخواه برای سالها باقی بماند. برخی رنگها به گونهای طراحی شدهاند که حتی الیاف طبیعی چوب نیز از زیر آن نمایان باشد و به این ترتیب، ترکیبی از زیبایی طبیعی و محافظت ایجاد شود.
۲. بافت و درخشندگی سطح
انواع مختلف رنگ، تأثیرات متفاوتی بر روی ظاهر سطح چوب دارند. برای مثال، رنگ مات ظاهر طبیعیتری ایجاد میکند، در حالی که رنگهای براق یا نیمهبراق میتوانند صاف بودن و الگوهای خطی ناشی از حرارتدهی چوب را برجستهتر نشان دهند.
با این حال، باید توجه داشت که استفاده از رنگ ضخیم یا اجرای نامناسب میتواند بافت طبیعی و زیبای چوب را پنهان کند. بنابراین انتخاب رنگ مناسب، ترجیحاً رنگی که مخصوص چوب ترمو طراحی شده باشد، برای حفظ جلوههای بصری ضروری است.
دیدگاههای مخالف و نکات مهم
برخی از طرفداران چوب طبیعی بر این باورند که ترمووود نباید رنگآمیزی شود. دلیل آنها این است که فرآیند حرارتدهی بهتنهایی زیبایی خاصی به چوب میبخشد و استفاده از رنگ ممکن است این زیبایی را تحتالشعاع قرار دهد.
این دیدگاه در برخی شرایط قابلقبول است. بهعنوان مثال، در فضاهای داخلی یا محلهایی که در معرض نور خورشید و رطوبت نیستند، ممکن است استفاده از روغن یا پوشش شفاف بهجای رنگ، انتخاب بهتری برای حفظ بافت و رنگ طبیعی چوب باشد.
به گفته سایت معماریکا :
چوب ترموود به دلیل زیبایی طبیعی، دوام بالا و مقاومت در برابر شرایط محیطی، یکی از محبوبترین مواد در طراحی نما، دکوراسیون داخلی و فضاهای خارجی است. با این حال، برای حفظ زیبایی و افزایش طول عمر این چوب، استفاده از رنگ ترموود ضروری است. این پوششهای تخصصی نهتنها ظاهر چوب را بهبود میبخشند، بلکه آن را در برابر اشعه ماوراءبنفش (UV)، رطوبت و تغییرات جوی محافظت میکنند.
اما در کاربردهای بیرونی، مزایای محافظتی رنگ معمولاً بر این موارد غلبه میکند. زیرا ترمووود بدون رنگآمیزی در معرض تغییر رنگ و آسیبهای جوی قرار میگیرد. در چنین شرایطی، رنگ نه تنها عملکرد چوب را افزایش میدهد، بلکه باعث حفظ زیبایی آن در بلندمدت میشود.
نکات کاربردی برای رنگآمیزی ترمووود
برای رسیدن به بهترین نتیجه در رنگآمیزی ترمووود، رعایت چند اصل مهم ضروری است:
- آمادهسازی سطح: ابتدا سطح را بهآرامی سنباده بزنید تا گرد و خاک یا پرزها از بین برود، سپس آن را کاملاً تمیز کنید.
- استفاده از پرایمر: برخی رنگها نیاز به زیرسازی دارند. از پرایمری استفاده کنید که با چوب حرارتدیده سازگار باشد.
- انتخاب رنگ مناسب: رنگهایی را انتخاب کنید که قابل تنفس، انعطافپذیر و مقاوم به UV باشند تا از ترکخوردگی و پوسته شدن جلوگیری کنند.
- شرایط محیطی مناسب: رنگآمیزی را در دمای معتدل و هوای خشک انجام دهید تا رنگ بهدرستی خشک و تثبیت شود.
- نگهداری دورهای: سالانه سطح رنگشده را بررسی کرده و در صورت نیاز تعمیرات جزئی انجام دهید.
جمعبندی: آیا رنگ تومووود اهمیت دارد؟
انتخاب رنگ ترمووود بستگی به نوع کاربرد، محل نصب و سلیقه طراحی دارد. در فضاهای بیرونی که پایداری رنگ، محافظت سطحی و زیبایی در بلندمدت اهمیت دارد، استفاده از رنگ برای ترمووود بسیار مفید است. رنگ مانند یک سپر در برابر عوامل محیطی عمل میکند، عمر مفید چوب را افزایش میدهد و امکان خلاقیت در طراحی را فراهم میسازد.
در حالی که ممکن است در فضاهای داخلی یا پوشیده، استفاده از رنگ ضروری نباشد، در فضای باز، مزایای آن، از جمله کاهش هزینه نگهداری و افزایش دوام، رنگ ترموود را به یک انتخاب منطقی و هوشمندانه تبدیل میکند. با انتخاب رنگ مناسب و اجرای صحیح آن، ترمووود نه تنها یک متریال مقاوم، بلکه یک عنصر تزئینی ارزشمند برای پروژههای شما خواهد بود.
